Wollen plaid kriebelt: wat kun je doen, en welke plaid kriebelt niet?

Een wollen plaid kriebelt of prikt als er veel dikke vezels in zitten. De uiteinden daarvan buigen niet opzij als ze je huid raken, maar drukken ertegen als piepkleine borsteltjes. Fijnere vezels zoals merinowol en kasjmier geven mee en voelen zacht aan. Of een plaid kriebelt, hangt dus vooral af van hoe fijn de wol is.

Wat helpt: gebruik een kriebelende plaid als bovenste laag of over je kleding, of leg katoen tussen je huid en de wol. Zoek je een plaid die niet kriebelt, kies dan een fijne vezel. In ons assortiment zijn dat merino (zachtheid 4 van de 5) en kasjmier-merino van 90% wol (merino) en 10% kasjmier (5 van de 5). Onze plaids van zuivere scheerwol zijn het warmst, maar kunnen op de blote huid kriebelen.

Waarom wol kriebelt: het zit in de dikte van de vezel

Elke wolvezel is een haar. Hoe dik die is, meet je in micrometer, dus in duizendsten van een millimeter. In een plaid zijn nooit alle vezels even dik, en aan het oppervlak steken altijd wat vezeluiteinden een beetje uit. Raakt een fijn uiteinde je huid, dan knikt het gewoon weg en voel je niets bijzonders. Een dik uiteinde is stugger. Het drukt tegen je huid, en dat fijne prikken ervaren we als kriebelen.

Het gaat er dus om hoeveel grove vezels een stof bevat. Een klein aandeel kan al genoeg zijn om een plaid kriebelig te laten aanvoelen. Grovere wol, zoals in veel klassieke wollen dekens, heeft meer van die stugge uiteinden. Merinowol is een stuk fijner, kasjmier nog fijner. Beide buigen op je huid makkelijk weg.

Daarnaast spelen nog twee dingen mee:

• Het oppervlak: een geruwde, pluizige stof heeft meestal meer uitstekende vezeluiteinden dan een glad, dicht geweven doek. Bij grove wol merk je dat eerder.
• Het woord ‘scheerwol’: dat betekent dat de wol nieuw is en nog nooit tot een ander product is verwerkt. Over de fijnheid zegt het niets. Er bestaat grove en fijne scheerwol, en ook merinowol kan scheerwol zijn.

Wie het kriebelen sterker voelt

Hoe sterk wol kriebelt, ervaart iedereen anders. Sommige mensen merken zelfs bij grove wol nauwelijks iets, anderen voelen middelfijne vezels al. Ook speelt mee waar en hoe de plaid ligt:

• Hals, nek en gezicht zijn het gevoeligst. Trek je de plaid op tot je kin, dan merk je het kriebelen hier het eerst.
• Blote armen en benen voelen meer dan huid onder kleding. In een trui op de bank stoort een grove plaid zelden, in bed met een korte pyjama eerder.
• Je handen zijn juist weinig gevoelig. Wie een plaid alleen met de vingers keurt, onderschat makkelijk hoe hij in de hals aanvoelt.
• De eerste minuten zijn meestal het duidelijkst. Sommige mensen wennen aan het gevoel, andere niet. Stoort het je na een tijdje nog steeds, dan past een fijnere vezel beter bij jou.

Wat helpt als je wollen plaid kriebelt

Een grove wollen plaid hoef je daarom niet in de kast op te bergen. Met een paar eenvoudige trucs gebruik je zijn warmte zonder dat hij op je huid stoort:

1. Gebruik hem als bovenste laag. Leg de wollen plaid op het dekbed in plaats van eronder. Zo houdt hij je warm, maar raakt hij je huid niet. Op de bank gaat hij over je trui en een lange broek.
2. Leg er katoen onder. Ligt er een laken, een dunne katoenen doek of een lichte katoenen plaid tussen je huid en de wol, dan is het kriebelen meestal geen punt meer. ’s Nachts helpt ook een pyjama met lange mouwen en pijpen.
3. Dek de rand bij je hals af. Het meest stoort vaak de rand die bij je hals ligt. Sla daar het laken over de plaid, of leg er een stuk katoen overheen.
4. Luchten in plaats van wassen. Hang de plaid af en toe een paar uur buiten, in de schaduw en bij droog weer, en schud hem eerst goed uit. Zo blijft de wol fris en komen losse vezels eruit, zonder dat je de plaid belast.

Wat je niet moet verwachten

Online gaan veel tips rond om kriebelende wol zacht te maken. Eerlijk gezegd: aan de dikte van de vezel verandert geen enkele daarvan iets.

• Wassen met haarconditioner of wasverzachter: bij wasbare wollen kleding kan een conditioner het oppervlak een tijdje wat gladder laten aanvoelen. Een grove vezel wordt daar niet fijn van. Of een plaid wel in het water mag, bepaalt het label. Onze plaids van zuivere scheerwol, merino en kasjmier-merino (10% kasjmier) hebben het symbool ‘niet wassen’; die lucht je en laat je zo nodig chemisch reinigen.
• De plaid in de vriezer leggen: een veelgehoorde tip, maar kou maakt een vezel niet dunner.
• ‘Dat gaat vanzelf over’: een nieuwe plaid kan na een paar weken iets soepeler aanvoelen, als losse vezeluiteinden verdwenen zijn. Maar grove wol blijft grove wol.

Kortom: geen enkele verzorging maakt van grove wol fijne wol. Wil je een wollen plaid direct op je huid voelen, dan kies je een fijnere vezel.

Welke wollen plaid kriebelt niet?

Ben je gevoelig, let dan op de vezel en het aandeel ervan, niet alleen op het woord ‘wol’. Zo verhouden onze vier materialen zich tot elkaar, beoordeeld op onze eigen schaal van 1 tot 5:

Kasjmier-merino plaids zijn onze zachtste. Ze bestaan uit 90% wol (merino) en 10% kasjmier, meten 140 × 200 cm inclusief franjes van 10 cm en wegen zo’n 655 g. Trek je de plaid graag op tot je kin, dan zit je hiermee goed. Ze kosten vanaf 89,90 €.

Merino plaids van 80% wol (merino) en 20% nylon zijn zacht en stevig. Bij merino is de keuze het grootst: drie maten van 130 × 170 tot 150 × 215 cm en zo’n 30 kleurcombinaties, vanaf 49,90 €. Voor een plaid die direct op je huid ligt, is merino een goede keuze.

Plaids van zuivere scheerwol (100% Nieuw-Zeelandse wol) zijn in ons assortiment het warmst, maar hun vezel is grover en op de blote huid kunnen ze kriebelen. Als bovenste laag op bed, over je kleding op de bank of op koele avonden op het terras is dat geen nadeel, en dan heb je volop profijt van hun warmte. Ze kosten vanaf 54,90 €. Houd je helemaal niet van wol, kies dan een plaid van katoenmix, die je met de hand kunt wassen.

Kriebelt merino? En zo test je een plaid

Merino kriebelt een stuk minder dan grove scheerwol, omdat de vezels veel fijner zijn. Toch voelen sommige mensen ook merino. Merinowol bestaat namelijk in fijnere en grovere kwaliteiten, en wie heel gevoelig is, voelt in de hals soms een licht kriebelen. Nog zachter voelt onze kasjmier-merino plaid met 10% kasjmier: op onze schaal is hij de enige met 5 van de 5 voor zachtheid.

Zo test je of een plaid bij je past, in de winkel of meteen na het uitpakken:

• Houd de plaid tegen je hals of tegen de binnenkant van je onderarm, niet alleen tegen je vingertoppen.
• Laat hem daar een à twee minuten liggen. De eerste indruk bedriegt soms, en wel in beide richtingen.
• Lees de samenstelling. Alleen ‘wol’ zegt weinig; vermeldingen als merino of kasjmier met hun aandeel in procenten zeggen meer.

Veelgestelde vragen

Kriebelt scheerwol altijd?

Nee. ‘Scheerwol’ betekent alleen dat de wol nieuw is. Of scheerwol kriebelt, hangt af van de fijnheid: grove scheerwol, zoals in veel klassieke wollen dekens, kan op de blote huid kriebelen, fijne scheerwol zoals merino nauwelijks.

Welke wol kriebelt het minst?

Hoe fijner de vezel, hoe minder hij kriebelt. Kasjmier is fijner dan merinowol, en merinowol is fijner dan de meeste andere schapenwol. Onze zachtste plaid is de kasjmier-merino plaid van 90% wol (merino) en 10% kasjmier.

Kun je een kriebelende wollen deken zachter maken?

Nauwelijks. Verzorging verandert niets aan de dikte van de vezel. Handiger is het om de deken als bovenste laag te gebruiken of er katoen onder te leggen.

Kan ik onder een plaid van scheerwol slapen, ook al kriebelt hij?

Ja, het prettigst als bovenste laag op het dekbed of met een laken ertussen. Zo houdt de wol je warm zonder je huid te raken.