Of je een wollen deken op of onder je dekbed legt, hangt ervan af of je het ’s nachts eerder koud hebt of dat het onder het dekbed klam wordt. Heb je het koud, leg hem dan op het dekbed. Daar houdt hij de warme lucht die zich in je dekbed verzamelt binnen, en langs de randen trekt er minder koude lucht in. Voor de meeste winternachten en koele slaapkamers is dat de juiste oplossing.
Wordt het onder je dekbed eerder klam dan koud, leg de wollen deken er dan onder, direct op je lichaam. Wol neemt het vocht op dat je lichaam tijdens het slapen afgeeft, zonder nat aan te voelen. Daarvoor is zachte merinowol geschikt. Grovere zuivere scheerwol kan op de blote huid kriebelen en ligt beter bovenop.
Waarom het uitmaakt waar de deken ligt
Een dekbed maakt zelf geen warmte. Het houdt de lucht vast die je lichaam opwarmt en laat de warmte maar langzaam naar buiten. Elke extra laag remt die weg nog verder af. Waar de wollen deken ligt, bepaalt welke van zijn eigenschappen het zwaarst weegt:
- Bovenop telt de isolatie. De wollen deken ligt als een deksel op het dekbed, remt de luchtuitwisseling aan het oppervlak en langs de randen af en houdt zo de warme lucht in bed.
- Eronder telt hoe wol met vocht omgaat. Wol neemt waterdamp op, tot ongeveer een derde van zijn eigen gewicht, en geeft die bij het luchten weer af. De lucht direct rond je lichaam blijft daardoor droger.
Voor allebei geldt: elke extra laag maakt het bed warmer. Heb je het al snel te warm, dan heb je geen tweede deken nodig, maar eerder een lichtere.
Op het dekbed: voor koude nachten
Bovenop het dekbed gebruik je een wollen deken het makkelijkst. Hij ligt glad, je slaat hem snel terug als het te warm wordt, en hij raakt je huid nauwelijks. Daarom past hier elke wol, ook stevige zuivere scheerwol. Laat de deken aan de zijkanten wat overhangen; dan blijven ook de randen dicht, waar anders koele lucht het bed in trekt. Dat merk je vooral als je met het raam op een kier slaapt. Overdag doet de wollen deken meteen dienst als sprei.
Een uitzondering zijn heel bolle donzen dekbedden. Ligt daar een zware deken op, dan drukt die het dons samen, en dan houdt het minder warme lucht vast. Neem in dat geval een lichtere wollen deken voor bovenop, of leg de wollen deken onder het donzen dekbed.
Onder het dekbed: als het eronder klam wordt
Direct op je lichaam laat wol zien hoe goed hij met vocht omgaat. Dat merken vooral mensen die onder een dekbed met synthetische vulling snel klam worden. De wol neemt het vocht op in de vezel, en het bed voelt droger aan. Wordt het je met allebei te warm, kies dan een lichter dekbed of slaap alleen onder de wollen deken.
Ligt een wollen deken direct op je huid, dan komt het aan op de zachtheid. Merinowol is fijn en kriebelt nauwelijks. Nog zachter is onze kasjmier-merino plaid van 90% wol (merino) en 10% kasjmier. Zuivere scheerwol voelt ruwer aan en hoort beter bovenop.
Een deken direct op je lichaam heeft vaker frisse lucht nodig. Op onze wollen plaids staat het symbool ‘niet wassen’. Hang ze daarom regelmatig een paar uur buiten, in de schaduw en niet in de regen, of leg ze ’s ochtends over een stoel bij het open raam. Meer over de verzorging, van luchten tot chemisch reinigen, lees je in Merinowol wassen.
De juiste maat voor op bed
Een eenpersoonsdekbed meet in Nederland en België meestal 140 × 200 of 140 × 220 cm. Wil je dat de wollen deken het dekbed helemaal bedekt en aan de zijkanten wat overhangt, dan moet hij groter zijn. Voor op bed is daarom onze dubbelzijdige merino plaid van 150 × 215 cm bedoeld. Met 1.450 g is hij de zwaarste van onze merino plaids. Op een lang dekbed van 140 × 220 cm komt hij in de lengte net iets tekort, maar aan de zijkanten hangt hij nog over.
| Onze plaid | Maat | Gewicht | In bed |
|---|---|---|---|
| Merino, dubbelzijdig | 150 × 215 cm | 1.450 g | bedekt een dekbed van 140 × 200 cm met overhang |
| Merino, dubbelzijdig | 130 × 170 cm | 890 g | te kort voor het hele dekbed, mooi dwars over het voeteneinde |
| Merino met franjes | 140 × 200 cm incl. franjes | 730 g | licht, voor de zomer of het voeteneinde |
| Kasjmier-merino (90% wol (merino), 10% kasjmier) | 140 × 200 cm incl. franjes | 655 g | heel zacht, prettig direct op je lichaam |
| Zuivere scheerwol (100% Nieuw-Zeelandse wol) | 130 × 170 cm of 140 × 200 cm incl. franjes | 890 g of 730 g | heel warm, als laag op het dekbed |
| Katoenmix (50% katoen, 30% polyester, 20% acryl) | 140 × 200 cm incl. franjes | 940 g | minder warm, voor warme nachten |
Bij de plaids van 140 × 200 cm zijn de franjes in de lengte meegeteld. Op een dekbed van 200 cm lang zijn ze daarom wat kort; dwars over het voeteneinde passen ze goed. Slapen jullie onder twee aparte dekbedden, neem dan twee plaids, voor elke kant één. Delen jullie één groot dekbed, leg de plaid van 150 × 215 cm dan dwars over het voeteneinde; welke maat bij welk bed past, lees je in Plaid afmetingen. De grote merino plaid vind je met al zijn kleuren bij de merino plaids.
Een wollen deken in de zomer
In de zomer is het dekbed vaak te warm en een laken alleen te weinig. Dan kan een lichte wollen deken de enige deken zijn. Omdat wol vocht opneemt, voelt hij ook in warme nachten zelden klam aan. Geschikt zijn lichtere plaids zoals onze merino plaid van 140 × 200 cm met 730 g of de kasjmier-merino plaid van 90% wol (merino) en 10% kasjmier met 655 g.
In heel warme nachten is ook een lichte wollen deken te veel. Zoek je een deken die minder warm is en die je zelf kunt wassen, neem dan onze katoenmix van 50% katoen, 30% polyester en 20% acryl, met de hand te wassen op 30 °C.
Heb je de wollen deken in de zomer niet nodig, berg hem dan schoon en helemaal droog op, losjes gevouwen in een katoenen zak in plaats van in plastic.
Veelgestelde vragen
Kan ik alleen onder een wollen deken slapen, zonder dekbed?
Ja. In een warme slaapkamer, in het tussenseizoen en in de zomer is een wollen deken vaak genoeg. Wil je dat hij je helemaal toedekt, kies dan de maat 150 × 215 cm.
Is een wollen deken hetzelfde als een wollen dekbed?
Nee. Een dekbed met wolvulling is dik en bol en vervangt je gewone dekbed. Een geweven wollen deken zoals de onze is dunner en dichter: hij vult je dekbed aan als extra laag of is in warme nachten alleen genoeg.
Kriebelt een wollen deken in bed?
Fijne merinowol en onze kasjmier-merino plaid van 90% wol (merino) en 10% kasjmier kriebelen nauwelijks. Zuivere scheerwol is grover en kan op de blote huid kriebelen. Leg die daarom op het dekbed.
Mag een wollen deken in het babybedje?
Nee. Een losse deken hoort niet in het bed van een baby. Kinderartsen raden voor baby’s een passende slaapzak aan in plaats van een losse deken. Onze wollen plaids zijn niet bedoeld voor de slaap van een baby.
Hoe vaak moet ik de wollen deken uit bed luchten?
Ligt hij op het dekbed, dan is het genoeg om hem af en toe een paar uur buiten te hangen. Ligt hij direct op je lichaam, lucht hem dan vaker, bijvoorbeeld eens per week, in de schaduw en niet in de regen.
